Groen in beweging: mei

Op en rond ons terrein werken onze bijen elke dag aan iets groters: bestuiving, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. In deze blogreeks neemt onze imker Marianne je maandelijks mee in wat er in en rondom de bijenkast gebeurt. Van groei en ruimte geven tot honing, gedrag en seizoenswisselingen. Zo zie je stap voor stap wat er nodig is om een volk sterk en vitaal te houden. In deze mei editie staat vernieuwen en samenwerken centraal in de bijenkast.

Drukte in de kast: groeien, delen en nieuwe koninginnen!

Nu alles volop in bloei staat, breekt er een drukke periode aan voor de bijen. De natuur biedt volop voedsel en daar wordt dankbaar gebruik van gemaakt. De vliegbijen zijn zeer actief en trekken er met de juiste temperaturen massaal op uit om nectar en stuifmeel te verzamelen. Ondertussen draait ook de koningin op volle toeren: zij legt dagelijks zo’n 1.500 eitjes om het volk verder te laten groeien.

En het volk groeit hard, soms zelfs zo hard dat de ruimte in de kast tekort begint te schieten. Wanneer het te druk wordt, kan het volk de neiging krijgen om te gaan zwermen: een deel van het volk vertrekt dan samen met de koningin op zoek naar een nieuwe plek. Om dat voor te zijn, grijpt de imker in door zelf ruimte te creëren.

Zien we in de kast de eerste speeldopjes of belegde zwermcellen, dan weten we dat het tijd is om actie te ondernemen. We maken dan een zogenaamde ‘veger’. Daarbij wordt de koningin samen met een aantal ramen, met broed (eitjes en larven) en voedsel, overgezet naar een nieuwe kast. Zo ontstaat er uit één bijenvolk ineens twee volken: één met koningin en één zonder.

Het nieuwe volk, waarin de koningin zit, gaat direct verder met groeien. De koningin blijft eitjes leggen en de werksters bouwen verder aan de raten en verzorgen het broed. De vliegbijen blijven nectar en stuifmeel verzamelen. Eventuele honing die hier wordt gemaakt, is vooral bedoeld voor eigen gebruik van het volk.

In de oorspronkelijke kast, waar de koningin is weggehaald, gebeurt ondertussen ook iets bijzonders. De bijen gaan daar zelf een nieuwe koningin maken. Ze bouwen speciale moerdoppen: grotere cellen die naar beneden hangen. In deze doppen ontwikkelen zich nieuwe koninginnen.

Om te voorkomen dat er meerdere koninginnen tegelijk uitkomen (wat opnieuw tot zwermen kan leiden) wordt er rond de twaalfde dag ingegrepen. Dan breken we de overtollige doppen weg en laten we er twee mooie staan. Na ongeveer zestien dagen komt er een nieuwe koningin uit.

Deze jonge koningin blijft eerst nog een paar dagen in de kast, maar zal daarna op paringsvlucht gaan. Op warme, zonnige middagen vliegt ze naar zogenaamde darrenverzamelplaatsen. Daar paart ze in de lucht met meerdere darren, meestal zo’n 8 tot 25, gemiddeld rond de 12.

Na de paring keert ze terug naar de kast en, als alles goed is gegaan, zal ze niet meer op bruidsvlucht gaan. Enkele dagen later begint ze met het leggen van bevruchte eitjes. Dit kan ze vervolgens twee tot vier jaar volhouden.

Ongeveer 35 dagen nadat de veger is gemaakt, is ook het oorspronkelijke volk weer compleet: met een nieuwe koningin die eitjes legt en een volk dat weer klaar is om verder te groeien.

Het is een prachtige periode in de bijenkast, waarin groei, vernieuwing en samenwerking centraal staan en waarin de natuur zich op haar best laat zien.